Overig
Eens waren we vogels
4 MEI 2022
20:15 — 20:35
Jonas Daniël Meijerplein
5 MEI 2022
15:00 — 15:20
Jonas Daniël Meijerplein
5 MEI 2022
16:00 — 16:20
Jonas Daniël Meijerplein
16 MEI 2022
17:00 — 17:20
Jonas Daniël Meijerplein
16 MEI 2022
19:00 — 19:20
Jonas Daniël Meijerplein
Cross-media project over Roma en Sinti, en een eeuwenoude mythe dat zij ooit vogels waren.

VOORSTELLING 5 mei 19.30 uur AFGELAST

Volgens een eeuwenoude mythe waren Roma en Sinti ooit vogels. Ze kunnen weliswaar niet meer vliegen maar hun ziel is nog altijd die van een vogel. In werkelijkheid waren ze vogelvrij: verjaagd, uitgesloten en vernietigd. Dat de mythe nog altijd leeft is tekenend voor het verlangen naar vrijheid.

Het cross-media project Eens waren we vogels vertelt het verhaal van Roma en Sinti, in de volksmond lange tijd ‘Zigeuners’ genoemd, en hun lange historie van uitsluiting en discriminatie. Van 4 tot en met 16 mei 2022 vind je op het Jonas Daniël Meijerplein in Amsterdam onder meer een installatie, een fototentoonstelling, theatervoorstellingen en audioverhalen over Roma en Sinti. Het project is deze gehele periode te bezichtigen. De theatervoorstelling in samenwerking met Theater Na de Dam wordt gespeeld op 4 mei, 5 mei en op de dag van de speciale Roma en Sinti herdenking op 16 mei.

Sociale inclusie is onmogelijk zonder culturele inclusie, aldus Nieuw Water, de stichting achter het project. In Eens waren we vogels worden verschillende kunstdisciplines gebruikt om bruggen te slaan en te verbinden. Zo hoopt Nieuw Water een bijdrage te leveren aan de bewustwording van het belang van een democratische en tolerante samenleving. Niet alleen als geschiedenisles, maar ook als waarschuwing in deze tijd van polarisatie.

In grote lijnen gebeurt dit aan de hand van verhalen over hoe en waarom Roma en Sinti vermoedelijk al zo’n 1000 jaar geleden op drift zijn geraakt. In Eens waren we vogels worden de mechanismen belicht van labeling, uitsluiting en discriminatie van Roma en Sinti in de aanloop naar, en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een muziektheatervoorstelling, live radio- en tv-uitzendingen leggen de link naar het heden. Het project gaat onder meer in op de rol die beeldvorming en social media spelen. Er wordt gebruikgemaakt van andere beelden en nieuwe geluiden om stereotypen en clichés te doorbreken.

Roma en Sinti zijn zich zeer bewust van de consequenties van stereotyperingen. De ‘zigeunerholocaust’, was de climax van een eeuwenlang proces van stigmatisering. Vanaf de jaren twintig bedacht men in Duitsland steeds drastischer maatregelen om ‘het zigeunervraagstuk’ op te lossen. Van werkkampen tot identiteitskaarten en van een ‘centraal bureau voor de strijd tegen zigeuners’ tot een ‘definitieve oplossing voor de zigeunerplaag’. Maar ook voor de Duitse bezetting hadden Roma en Sinti het moeilijk in Nederland, er werd in ons land al vanaf 1928 een actief beleid tegen ‘zigeuners’ gevoerd. Tot op de dag van vandaag kampen Roma en Sinti met achterstelling en actief beleid tegen hun levensstijl.

Nieuw Water maakte dit multidisciplinaire project in nauwe samenwerking met Roma en Sinti. Verder zijn betrokken: het Joods Cultureel Kwartier, Portugese Synagoge, Radio Patrin, AT5, Salto, Theater Na de Dam en Zonaluma.

Initiatief, regie: Carla Hardy
Spel: Giovanni Brand
Muziek: Sara Salverius (accordeon)
Fotografie: Peter van Beek
Presentator Radio Patrin: Orhan Galjus
Podcast: Romanee Rodriguez
Mini-museum: Barbara Dijkhuis, Roos Verkleij, Appie Smulders
Productie: Nieuw Water
Met dank aan: Joods Cultureel Kwartier, Portugese synagoge, Radio Patrin, AT5/Salto, Theater na de Dam, Zonaluma
Dit project is mogelijk gemaakt met subsidie van Ministerie van VWS, Prins Berhard Cultuurfons Noord-Holland, VSBfonds, NORMA Feniks Fonds, vfonds, Stichting Anba.

Once We Were Birds: A cross-media project about inclusion

According to an ancient myth, Roma and Sinti were once birds. They can no longer fly, but their soul is still that of a bird. In reality they were outlaws: chased, excluded and destroyed. That the myth is still alive is indicative of their desire for freedom.

The cross-media project – Once We Were Birds – tells the story of Roma and Sinti, long colloquially referred to as ‘Gypsies’, and their long history of exclusion and discrimination. From 4 to 16 May 2022 you will find an installation, a photo exhibition, theater performances and audio stories about Roma and Sinti on the Jonas Daniël Meijerplein in Amsterdam. The project can be viewed during this entire period. The theater performance in collaboration with Theater Na de Dam will be played on May 4, May 5 and on the day of the special Roma and Sinti commemoration on May 16.

Social inclusion is impossible without cultural inclusion, according to Nieuw Water, the foundation behind the project. The project uses different art disciplines to build bridges and connections. In this way, Nieuw Water hopes to contribute to raising awareness of the importance of a democratic and tolerant society. Not only as a history lesson, but also as a warning in this time of polarization.

Broadly speaking, this is done through stories about how and why Roma and Sinti probably got adrift some 1,000 years ago. Once we were birds highlights the mechanisms of labelling, exclusion and discrimination against Roma and Sinti that were used in the run-up to and during the Second World War. A music theater performance, live radio and TV broadcastings make the link to the present. The project examines, among other things, the role that imagery and social media play. Different images and new sounds are used to break stereotypes and clichés.

The ‘Gypsy Holocaust’ was the climax of a centuries-long process of stigmatization. From the 1920s onwards, more and more drastic measures were devised in Germany to solve ‘the gypsy problem’. From labor camps to identity cards and from a ‘central office for the fight against gypsies’ to a ‘final solution to the gypsy plague’. But even before the German occupation, Roma and Sinti had a hard time in the Netherlands, since 1928 an active policy against ‘Gypsies’ had been pursued in our country. To this day, Roma and Sinti struggle with deprivation and active policies against their lifestyle.

Nieuw Water created this installation in close collaboration with Roma and Sinti. Also involved are: the Jewish Cultural Quarter, Portuguese Synagogue, Radio Patrin, AT5, Salto, Theater Na de Dam and Zonaluma.

Eens waren we vogels
4 MEI 2022
20:15 — 20:35 (meerdere tijden)
Jonas Daniël Meijerplein
Amsterdam
5 MEI 2022
15:00 — 15:20 (meerdere tijden)
Jonas Daniël Meijerplein
Amsterdam
5 MEI 2022
16:00 — 16:20 (meerdere tijden)
Jonas Daniël Meijerplein
Amsterdam
16 MEI 2022
17:00 — 17:20 (meerdere tijden)
Jonas Daniël Meijerplein
Amsterdam
16 MEI 2022
19:00 — 19:20 (meerdere tijden)
Jonas Daniël Meijerplein
Amsterdam
Onderdeel van Theater Na de Dam
Georganiseerd door
AT5
Joods Cultureel Kwartier
Nieuw Water
Portugese Synagoge
Radio Patrin
Salto
Theater Na de Dam
Zonaluma